“Gastro Hep Advances” jurnalında dərc olunan bir araşdırmaya görə, gündə ən azı bir porsiya şəkərli içki qəbul edən insanlarda mədə xərçənginə tutulma ehtimalı, heç bir içki qəbul etməyənlərlə müqayisədə təxminən 2,45 dəfə çoxdur.
Massaçusets Baş Xəstəxanasının qastroenteroloqu və tədqiqatın baş müəllifi Endryu T. Çan bildirib ki, “Bu tədqiqat ABŞ əhalisində şəkərli içki istehlakı ilə mədə xərçəngi arasında əlaqəni göstərən ilk tədqiqatdır. Mədə xərçəngi dünya miqyasında xərçənglə əlaqəli ölümlərin beşinci əsas səbəbidir, lakin pəhrizin bu xərçəngə necə təsir etdiyi barədə çox az məlumatımız var idi.”
Tədqiqatçılar iki genişmiqyaslı tədqiqatın məlumatlarını birləşdirərək ümumilikdə 112.284 iştirakçını araşdırdılar. 1986-2022-ci illər arasında müşahidə edilən bu qrupda 278 mədə xərçəngi hadisəsi qeydə alınıb.
Potensial risk faktorları nəzərə alındıqdan sonra aparılan təhlil göstərdi ki, gündə ən azı bir porsiya (təxminən 237 ml) qazlı içki, meyvə suyu və ya idman içkiləri kimi şəkərli içkilər istehlak edənlərdə mədə xərçənginə tutulma riski ikiqatdan çoxdur. Kişilərdə artım təxminən iki dəfə, qadınlarda isə təxminən üç dəfə çox olub.
Süni tatlandırıcıların sağlamlığa təsiri hələ də müzakirə olunsa da, bu tədqiqatda tədqiqatçılar süni şəkərli içkilərlə mədə xərçəngi arasında heç bir əlaqə tapmayıblar.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, bu tip müşahidə tədqiqatları məlumatlara əsaslanan korrelyasiyalar göstərir və birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmir.
Şəkərli içkilərin istehlakının birbaşa mədə xərçənginə səbəb olduğunu qəti şəkildə söyləmək mümkün olmasa da, məlumatlar güclü bir əlaqəyə işarə edir.
Şəkərli içkilərin mədə xərçənginə səbəb ola biləcəyi dəqiq mexanizm hələ tam başa düşülməsə də, tədqiqatçılar çəki artımı, insulin müqaviməti, steroid hormon balansının pozulması, iltihab, DNT zədələnməsi və bağırsaq mikrobiota xəstəlikləri kimi amillərin rol oynaya biləcəyinə inanırlar.
Şəhla Sabirli
İNFOAZ.MEDİA
